Menora - szammasz?
Wyjścia 25: 31-37 ( KJV )
31 Uczynisz też świecznik ze szczerego złota; z bitej rzeźby będzie wykonany świecznik; jego trzon i jego gałęzie, jego czasze, jego gałązki i jego kwiaty będą z tego samego.
32 I sześć gałęzi wyjdzie z jego boków; trzy gałęzie świecznika z jednej strony i trzy gałęzie świecznika z drugiej strony:
33 Trzy czasze jak migdały, z gałązką i kwiatem na jednej gałązce; i trzy czasze zrobione jak migdały na drugiej gałązce, z gałązką i kwiatkiem, tak samo w sześciu gałązkach, które wychodzą ze świecznika.
34 A w świecznikach będą cztery czasze jak migdały, z ich gałązkami i ich kwiatami.
35 I będzie guzik pod dwoma ramionami tego samego, guzik pod dwoma ramionami tego samego i guzik pod dwoma ramionami tego samego, stosownie do sześciu gałęzi, które wychodzą ze świecznika.
36 Ich gałązki i gałązki ich będą z tego samego rodzaju; wszystko to będzie jednym kawałkiem szczerego złota.
37 Uczynisz też siedem lamp jego, i zapalą lampy jego, aby świeciły przeciwko niemu.
Wspólną cechą obchodzenia Chanuki, menory, w większości nowoczesnych przedstawień i świątecznych zastosowań wśród praktykujących Żydów i niektórych chrześcijan, jest dodatkowa świeca zwana szamaszem .
Kiedy czytam, że opis podany dla menory to Exodus, nie widzę żadnej takiej „towarzyszącej” świecy.
W takim razie moje pytanie brzmi:
Czy jest coś w tekście hebrajskim lub w greckim tekście LXX, co sugeruje, że menora zawsze zawierała szammasz, czy też idea szammasza była znacznie późniejszą cechą, tradycją, która pojawiła się jakiś czas po jej stworzeniu?
Najbliższa, możliwa odpowiedź, jaką mogłem znaleźć, pochodzi z obrazu menory z Łuku Tytusa, ale nie jestem skłonny sądzić, że rzeźba z I wieku w Rzymie automatycznie kwalifikuje się jako dowód czegokolwiek, w ten czy inny sposób , jak to odnosi się do aktualnego pytania.
Odpowiedzi
Świece używane w święto Chanuki mogą być ułożone na dziewięcioramiennej menorze, gdzie środkowa to szammasz . Zaletą dodatkowej świecy jest to, że nie ma potrzeby zapalania jednej świecy na drugą.
Menora świątyni miała siedem świec, a nie dziewięć. W świątyni nie było potrzeby szamaszu , ponieważ kapłan po prostu zapalał od jednej świecy do drugiej (Kapłańska 24: 2; Liczb 8: 1-3); lub, gdyby wszystkie świece się wypaliły, z ołtarza, który zawsze płonął (Kapłańska 6: 1-6). Tak proces zapalania opisuje Miszna (Tamid 6: 1).
Szamasz (הַשָּׁמַ֖שׁ) z Chanuka:
- Co to jest Chanuka?
- Święto Chanuki jest upamiętnieniem ponownego poświęcenia drugiej świątyni przez osiem dni, począwszy od 25 dnia dziewiątego miesiąca „Kislew” (כִסְלֵֽו) / grudnia w czasach Machabejskich. | Źródła biblijne dotyczące współczesnego 8-dniowego święta Chanuka pochodzą z 1 Księgi Machabejskiej 4: 52-59 :
[52] Wczesnym rankiem dwudziestego piątego dnia dziewiątego miesiąca, który jest miesiącem [Kislew], sto czterdziestego ósmego roku [53], wstali i złożyli ofiarę, jak nakazuje prawo. na nowym ołtarzu całopalenia, który zbudowali. [54] W tym samym czasie iw tym samym dniu, w którym sprofanowali go poganie, poświęcono go pieśniami, harfami, lutniami i cymbałami. [55] Cały lud upadł na twarz i oddał cześć i błogosławił Niebiosom, które przyniosły im pomyślność. 56 Przez osiem dni obchodzili więc poświęcenie ołtarza i radośnie składali całopalenia; złożyli ofiarę wyzwolenia i uwielbienia. [57] Ozdobili front świątyni złotymi koronami i małymi tarczami; odnowili bramy i pomieszczenia dla kapłanów i wyposażyli je w drzwi.[58] Wśród ludu zapanowała wielka radość, a hańba pogan została usunięta. 59 Wtedy Juda, jego bracia i całe zgromadzenie Izraela postanowili, że co roku o tej porze dzień poświęcenia ołtarza będzie obchodzony z radością i radością przez osiem dni, począwszy od dwudziestego piątego dnia miesiąca. z [Kislev].
[https://www.biblegateway.com/passage/?search=1+Maccabees+4%3A36-59&version=RSV]
Słowo Chanuka pochodzi z Bamidbar / Liczb 7, kiedy Izrael obchodził 12-dniowe poświęcenie (Chanukat,,) ołtarza przybytku.
- Co to jest Szamasz (הַשָּׁמַ֖שׁ) Chanuki?
Szamasz (הַשָּׁמַ֖שׁ) jest świętym Światłem służącym jako źródło ośmiu świateł na „Chanukiah”.
9-ramienny świecznik Chanukiah był uważany za typ menory przez rabina „Maran” Josefa Karo w XVI wieku, aż do XIX wieku, kiedy Hemda Ben-Yehuda (żona Eliezera Ben-Jehudy) ukuła termin „Chanukiah”, aby pomóc odróżnić to z 7-gałęziowej Menory (מְּנוֹרָה֙) z [Wyjścia 25].
Symbolicznie Ha-Szamasz jest świętym światłem, różnym od Słońca w odniesieniu do Światła (Aor, אוֹר) z [Rdz 1: 3]. Ha-Szemesz (הַשֶּׁ֣מֶשׁ) / Słońce rzuca światło na słowo, ale Ha-Szamasz (הַשָּׁמַ֖שׁ) / Sługa oferuje cudowne Światło, które nigdy nie pada na lud Boży.
Halachiczne prawa Chanuki otaczające tradycje askenazy i sefardyjczyków różnią się w zależności od tego, który członek rodziny może rozpalić Szamasza na gospodarstwie domowym Chanukiah, wraz ze specyfikacjami dozwolonych olejów i celów używania Ha-Shamash. [https://www.sefaria.org/Shulchan_Arukh,_Orach_Chayim?lang=bi]
Współcześni Żydzi mają dwa rodzaje menory:
- 7 gałęzi używanych w świątyni i opisanych w Wyjścia 25: 31-37 i wyraźnie zilustrowanych na łuku Tytusa, jak pokazano na fotografii OP.
- 9 oddziałów lub „Chanuka” lub „Chanukkah” i jest znacznie nowocześniejszy i teraz jest opisany w Biblii. Jednak w Jana 10:22 wspomniano o tym w związku z corocznym świętem świateł. Widziećhttps://en.wikipedia.org/wiki/Hanukkah
Pełnią one zupełnie inne funkcje symboliczne w ikonografii żydowskiej.
Menora to hebrajskie słowo oznaczające lampę. Lampa do salonu z żarówką nazywa się we współczesnym hebrajsku menorą. Menora w Przybytku i Świątyni miała siedem lamp oliwnych. Menora na Chanuki ma dziewięć świec. Połączenie między nimi polega na tym, że obie są lampami, zwanymi więc menorą.