Bez światła czy bez Ciebie?

Stałem przy fontannie, czekając na Tanyę, gdy słońce zachodziło.

W październiku była godzina dziewiętnasta i zwykle Iwano-Frankowsk był oświetlony, uliczne latarnie na każdym rogu, łańcuchy świetlne nad chodnikami iw małym parku. Ale teraz świat pogrążał się w ciemności. Spieszący się ludzie stali się niewyraźnymi cieniami. Chodnik zrobił się szary, a niebo nad budynkami zmieniło kolor z bladożółtego na ciemnoniebieski. Mogłem tylko dostrzec niewyraźną postać w oddali, która wyglądała jak Tanya, więc włączyłem lampkę telefonu i pomachałem.

– Jest ciemno – zauważyłem, kiedy do mnie podeszła.

To był pierwszy dzień, w którym ukraiński rząd wyłączył latarnie uliczne, aby oszczędzać energię elektryczną. Częste syreny lotnicze w ostatnich dniach sygnalizowały brutalny atak na infrastrukturę kraju, którego skutki odczuwaliśmy teraz. Rosjanie przestali udawać, że próbują tylko uderzać w obiekty wojskowe. Teraz próbowali ukarać cywilów. Zdemoralizować ludność. Szerzyć terror.

Rząd Ukrainy robił wszystko, co w jego mocy, aby poradzić sobie ze skutkami szkód, oszczędzając i rozprowadzając energię elektryczną tam, gdzie była potrzebna, gdy spieszyli się z naprawami. Iwano-Frankowsk nie został dotknięty tak mocno jak inne regiony, ale infrastruktura była słaba. Stąd obecny brak oświetlenia ulicznego.

Przedarliśmy się przez półmrok do baru, który był prawie tak ciemny jak ulice na zewnątrz. Usiedliśmy w dwóch ogromnych kwadratowych fotelach i zdjęliśmy płaszcze. Przyszła kelnerka i zapaliła świecę, która stała na stole.

«за економія», powiedziała przepraszająco, za oszczędzanie energii elektrycznej.

Drzwi za nami otworzyły się, wlewając chłód z zewnątrz. Położyłem płaszcz na kolanach, żeby się ogrzać. W całym pokoju paliło się tylko kilka świateł. Mimo to bar był dość oblegany. Głęboka, basowa ścieżka house waliła przez to miejsce, a powietrze było słodkie i zadymione. Młodzi mężczyźni i kobiety, skupieni ciasno przy stołach wokół nas, rozmawiali i palili, czasem śmiejąc się, ale w ostry sposób.

Nigdy nie czułem tak silnej mieszanki strachu i buntu. Linia była cienka, biła w twoim sercu jak bęben. Życie musi toczyć się dalej, ale za drzwiami czai się przerażenie, którego obecność potęguje brak miejskich świateł.

Kiedy wyszliśmy z baru, ulica była prawie całkowicie ciemna.

„Pamiętasz o Hołodomorze, prawda?” zapytała Tanya, kiedy szliśmy szukać taksówki. Ludzie mijali nas na ulicy z włączonymi latarkami w telefonach, poruszając się w ciemności.

Oczywiście, że pamiętałem, bardzo żywo. Rok wcześniej odwiedziliśmy Muzeum Pamięci Hołodomoru w Kijowie. W 1932 r. rosyjscy komuniści sprowadzili niszczycielski głód wywołany przez człowieka na ukraińskich rolników, którzy stawiali opór sowieckim rządom. Miliony umarły z głodu. Była to jedna z największych tragedii narodowych Ukrainy. Wciąż prześladował młodsze pokolenia.

„Wtedy zabrali nam jedzenie” – powiedziała Tanya. „Teraz próbują odebrać nam prąd”.

Dla Ukraińców to zawsze było osobiste. Ulice całej Ukrainy są splamione krwią, rozlaną przez Rosjan na przestrzeni wieków. Wiele osób w wieku powyżej 30 lat jest wyśmiewanych za mówienie po ukraińsku w szkole lub na ulicy, lub ma rodziców lub dziadków, którzy zostali zabici lub torturowani przez komunistów.

Rosyjscy eksperci i politycy nazywają to „ deukrainizacją ” (choć często nazywają to kryptonimem „denazyfikacja”, podczas gdy Rosjanie sami zachowują się jak naziści). Celem jest zmiecenie Ukraińców z powierzchni ziemi, pozbawiając ich wszystkiego, co czyni ich kulturę wyjątkową. Zasymilować ich (i, co ważniejsze, ich żyzną ziemię) z Rosją. Sowieci próbowali tego. Teraz Rosjanie wrócili trzydzieści lat później, aby spróbować ponownie. Pokolenia ucisku leżały u podstaw wszystkiego, co Rosjanie zrobili w tej wojnie. Ten ostatni akt terroru to historia, która się powtarza.

Wsiedliśmy do taksówki i kierowca ruszył. Tanya pochyliła się do przodu i zapytała go, czy trudno jest nawigować bez świateł ulicznych. Kierowca włączył i wyłączył światła drogowe, po czym wzruszył ramionami. „Mam światło” — powiedział.

„Bez światła” – powiedział Zełenski w przemówieniu wideo. Kostya pokazał mi przemówienie na swoim telefonie, oboje staliśmy na balkonie w piątkowy wieczór i patrzyliśmy w gwiazdy. „Bez wody, bez ciepła. Ale bez ciebie! ”

To był bunt, który przeszył teraz wszystkich Ukraińców. Dalej, Rosjanie, spróbujcie nas zamrozić. Możemy żyć bez światła, jeśli oznacza to, że będziemy mogli żyć bez ciebie. Nie poddamy się.

„Myślę, że jeśli bomba atomowa nas zabije”, powiedział Kostya, chowając telefon do kieszeni. „Wtedy pójdziemy do nieba i będziemy z Jezusem”. Nie powiedział tego tak, jakby był zrozpaczony, ale jakby się nie bał. Z papierosa między jego palcami unosiła się cienka smuga dymu.

– Tak – powiedziałem cicho. Otaczały nas budynki mieszkalne z oświetlonymi oknami, kwadratami światła jak przyciski na panelu windy. Spojrzałem w górę.

Jasne gwiazdy pokropiły czarną powierzchnię nieba. Światłość w ciemności świeci, a ciemność jej nie ogarnęła . Często czytałem to zdanie w Ewangelii Jana i wydawało mi się, że je rozumiem. Ale to znaczyło więcej niż w tamtym momencie.

– Przynajmniej bez ulicznych latarni – powiedziałem. „Wyraźniej widać gwiazdy”.

Skinął głową i zgasił papierosa.

Wszędzie wyczuwałem pytania w umysłach wszystkich. A co jeśli zamarzniemy tej zimy? A co jeśli nie będzie wody, prądu? Co będziemy robić? Miasta na linii frontu na wschodzie już tego doświadczały, ale teraz miało to wpływ na cały kraj. Od obywateli Ukrainy na miejscu, po organizacje pomocowe krajowe i zagraniczne, wszyscy przygotowywali się na srogą zimę.

Cztery miesiące później te pytania stały się rzeczywistością. W zeszłym tygodniu umówiłem się na czat wideo z moją przyjaciółką Anyą. Umówiliśmy się na 10:00 czasu pacyficznego, bo wtedy zaplanowano ponowne włączenie prądu w jej sąsiedztwie. Całe miasto zostało poddane planowym wyłączeniom w różnych strefach, aby zmniejszyć obciążenie sieci energetycznej.

Czekałem obok telefonu przez godzinę bez połączenia. O 11:00 w końcu zadzwonił. „Przepraszam, światło dopiero się zapaliło”.

"Rozumiem."

„Właściwie nie mieliśmy dzisiaj prądu przez 7 godzin”.

Powiedziała mi, że chodzenie nie jest już spokojne. Idziesz ulicą przed sklepami i prawie potykasz się o duże generatory ustawione wzdłuż chodników. „I są takie głośne!” powiedziała.

Sklepy spożywcze mają generatory, które utrzymują żywność w chłodzie, a szpitale dostarczają usługi. Niektóre restauracje nadal działają z ograniczonym menu „bez prądu” podczas przerw w dostawie prądu. Ludzie śpią w płaszczach i śpiworach. Wpłynęło to na edukację. Kostya napisał mi niedawno o nalocie: „Dzieci powiedziały, że zamiast się uczyć, siedziały w piwnicy, a nawet spały”. Zima była mroźna.

Zdumiewa mnie, jak cudzoziemcy nakłaniają Ukrainę do „negocjowania” z Rosją. Mówią „jeśli chcesz, aby przestoje i cierpienia się skończyły, powinieneś rozważyć kompromis”. Czy kiedy to robią, zdają sobie sprawę, że pośrednio zgadzają się z taktyką terrorystyczną Rosji? Czy wiedzą, jakie niewypowiedziane rzeczy działy się w historii, kiedy Rosja kontrolowała Ukrainę? Dlaczego to Ukraina ma pójść na kompromis, a nie jej napastnik? Це без сенсу.

Ukraińcy są zdecydowani, że fizyczna ciemność jest lepszym wyborem niż niekończąca się ciemność poddania się. Choć myśl o moich bliskich cierpiących w ciemności i zimnie boli, zdecydowanie się z tym zgadzam. Bez światła, ale bez ciebie. Ponieważ ciemność nie będzie trwała wiecznie. Світло переможе темряву. Światło pokona ciemność.

To zdanie przyszło mi na myśl, kiedy kilka dni później wracałem do Polski. Światłość w ciemności świeci, a ciemność jej nie ogarnęła . Słońce właśnie zachodziło, kiedy wjechaliśmy do Krakowa. Zaciągnęłam walizkę na Rynek Główny, stanęłam przed wieżą zegarową Starego Miasta i spojrzałam w górę.

Plac był jasno oświetlony i widziałem twarze ludzi spacerujących po ulicy. Poczułem miażdżący smutek, tak ciężki, że nie mogłem oddychać. Minęło kilka tygodni, zanim mogłem patrzeć na latarnię bez tego uczucia.

Moi przyjaciele Tanya i Ihor w Iwano-Frankiwsku wspierają teraz rodziny i dzieci miejscowych i uchodźców, oferując programy pozaszkolne, pomoc żywnościową i nie tylko. Prowadzą zajęcia przy świetle latarki i świecy. Możesz przekazać darowiznę na rzecz Nazaret poprzez projekt JEEP pod adresemhttps://www.jeeproject.net/ukraine-crisis/

Poprzedni post: Czy boisz się syreny przeciwlotniczej?