Jak działa kolonializm

Jan 25 2018
Przed II wojną światową jedna trzecia ludności świata mieszkała na terytorium kontrolowanym przez mocarstwo kolonialne. Jak to się zaczęło i jak się skończyło?
Ta francuska pocztówka przedstawia holenderskie kolonie Borneo i Jawy. Universal History Archive / UIG za pośrednictwem Getty Images

Amerykanom żyjącym w kraju, który rozpoczął się w 1776 roku, kiedy 13 byłych kolonii brytyjskich ogłosiło niepodległość , termin kolonializm może przywołać nostalgiczne wyobrażenia pielgrzymów lądujących w Plymouth Rock i odbywających pierwszą ucztę w Święto Dziękczynienia z kilkoma przyjaznymi rdzennymi Amerykanami. Amerykanie mogą myśleć o kolonistach jako o odważnych duszach, które wyruszyły za ocean i utorowały sobie nowe życie w nieznanej krainie.

Ale ludziom w większości reszty świata - szczególnie w krajach Azji, Afryki i Ameryki Łacińskiej, które kiedyś były zdominowane przez mocarstwa europejskie - to samo słowo może przywodzić na myśl upokorzenie i okrucieństwo, jakie ich przodkowie cierpieli z rąk najeźdźców i nadzorców kolonialnych, utratę ojczyzny przodków i życie spędzone na pracy, aby zgromadzić bogactwo dla jakiegoś pana w odległej krainie. Jak Nathan J. Robinson, redaktor czasopisma Current Affairs, wyjaśnił w eseju z 2017 roku : „Być może najłatwiejszym sposobem zrozumienia, dlaczego kolonializm był tak przerażający, jest wyobrażenie sobie, że dzieje się to teraz w waszym własnym kraju”.

Mamy te rozbieżne wrażenia, ponieważ kolonializm to skomplikowany, prowokacyjny, często bolesny temat. Na najbardziej podstawowym poziomie znaczeniowym kolonializm to praktyka przejmowania kontroli nad innym krajem, okupowania jego ziemi osadnikami i / lub wykorzystywania jego zasobów dla korzyści ekonomicznych [źródło: Oxford ].

Idea kolonializmu sięga czasów starożytnych, ale prawdziwy wiek kolonializmu rozpoczął się około 1500 roku, kiedy europejscy marynarze po raz pierwszy przybyli do odległych krajów Azji i obu Ameryk. Osiągnął swój szczyt w połowie XX wieku, kiedy jedna trzecia światowej populacji mieszkała w miejscach rządzonych przez mocarstwa kolonialne. Po tym, jak II wojna światowa zmieniła globalną równowagę sił, europejskie imperia kolonialne zaczęły się rozpadać, gdy kraje, które kontrolowały, walczyły o niepodległość. W 1960 roku Organizacja Narodów Zjednoczonych oficjalnie ogłosiła koniec kolonializmu, a dziś tylko kilka miejsc na świecie jest rządzonych przez inne narody.

Mimo to pozostaje dziedzictwo kolonializmu - od dobrze prosperujących byłych kolonii, które wciąż czują związek z imperiami, do których kiedyś należały, po walczące kraje, w których lata wyzysku pozostawiły trwałe blizny. W tym artykule przyjrzymy się różnym typom kolonializmu, historii imperiów kolonialnych, siłom, które doprowadziły do ​​dekolonizacji i utrzymującym się wpływom kolonializmu.

Zawartość
  1. Rodzaje kolonializmu i kolonii
  2. Kolonializm w historii starożytnej
  3. Pierwsza fala europejskiego kolonializmu
  4. Druga fala europejskiego kolonializmu
  5. Dekolonizacja i koniec imperiów
  6. Dziedzictwo kolonializmu

Rodzaje kolonializmu i kolonii

Statki „Zaopatrzenie” i „Syriusz” przewożą pierwsze transporty skazańców do Botany Bay w Nowej Południowej Walii w 1787 r. Jest to przykład kolonializmu osadników. Print Collector / Getty Images

W całej historii istniały dwa główne podejścia do ustanowienia imperium kolonialnego.

W kolonializmie osadniczym ludzie z jednego narodu wyjeżdżają do innego kraju, gdzie nie tylko budują osady, uprawiają ziemię i zbierają zasoby naturalne, ale także dążą do zastąpienia już mieszkających tam rdzennych mieszkańców. Koloniści nadal pozostają poddanymi rządowi w swoim rodzinnym kraju.

Brytyjscy koloniści, którzy założyli nowe domy w Ameryce Północnej w XVII wieku i Australii pod koniec XVIII wieku, byli przykładami kolonializmu osadniczego. Dla tych, którzy chcieli zaryzykować przeprowadzkę do nowego kraju, oferował szansę na nowy start i być może lepsze życie. Wadą było to, że założenie kolonii wymagało wielu ludzi, a pierwotni mieszkańcy ziemi albo musieli zostać zabici, albo wypędzeni w mniej pożądane obszary, aby zrobić miejsce [źródła: LeFevre , Mick ].

Natomiast kolonializm eksploatacyjny nie wymagał emigracji tylu kolonistów, a tubylcom można było pozwolić pozostać tam, gdzie byli - zwłaszcza gdyby można było ich zmusić do służby w charakterze robotników. Celem było wykorzystanie zasobów naturalnych słabszego kraju i wydobycie jak największego bogactwa [źródło: Mick ].

Doskonałym przykładem kolonializmu opartego na wyzysku było zajęcie Konga przez króla Belgii Leopolda II pod koniec XIX wieku. Podczas gdy dorobił się ogromnej fortuny na gumie i kości słoniowej, miliony mieszkańców Konga umarło z głodu lub chorób - lub zostało zabitych przez kolonialnych nadzorców Leopolda za nieprzestrzeganie norm pracy [źródła: Jazda konna , Diab ].

Niektórzy politolodzy zidentyfikowali również dwa inne typy kolonializmu. W kolonializmie zastępczym mocarstwo kolonialne zachęca jedną grupę etniczną lub grupy z samego skolonizowanego kraju do przejęcia ziemi poprzednio kontrolowanej przez inną grupę. Termin ten został po raz pierwszy użyty przez antropologa Scotta Atrana do opisania Brytyjczyków zezwalających na syjonistyczne osiedlenie się w Palestynie. W kolonializmie wewnętrznym najsilniejsza część kraju może wyzyskiwać inne, słabsze regiony lub ludy. Na przykład na Sri Lance ludność Tamilów czuła, że ​​syngaleska prześladuje ich - stąd trwająca od dziesięcioleci wojna między rządem Sri Lanki a grupą terrorystyczną Tamilskich Tygrysów [źródła: Mick , Atran , Sathananthan].

Kolonializm w historii starożytnej

Ten XVIII-wieczny obraz przedstawia miasto Babilon (obecnie w Iraku) poddające się Aleksandrowi Wielkiemu (356-323 pne) Ann Ronan Pictures / Print Collector / Getty Images

Historia kolonializmu sięga starożytnych Egipcjan , którzy być może byli pierwszymi ludźmi, którzy założyli kolonie, kiedy tworzyli osadnictwo w południowej Palestynie 6000 lat temu. Chociaż prawdopodobnie były one bardziej jak placówki handlowe niż to, o czym myślimy dzisiaj jako o koloniach.

Osadnicy sprzedawali rdzennym mieszkańcom egipskie wyroby, takie jak ceramika, i kupowali surowce, takie jak miedź, ropa i asfalt, które wysyłali z powrotem do Egiptu. Archeolodzy znaleźli artefakty, takie jak egipskie pieczęcie na dokumenty, heraldyczne symbole egipskiej monarchii i inne przedmioty używane przez egipskie elity, co wskazuje, że koloniami rządziła administracja egipska i uważano je za część Egiptu [źródło: Aubet ].

Inne starożytne cywilizacje założyły podobne placówki. Około 1200 roku pne morska cywilizacja fenicka , która miała swoje siedziby na terenach dzisiejszej Syrii, Libanu i północnego Izraela, zaczęła budować sieć punktów handlowych wzdłuż wybrzeży Morza Śródziemnego, aż po Hiszpanię. Wiele z tych punktów handlowych ostatecznie przekształciło się w miasta. Jeden z nich, Kartagina, na północnym wybrzeżu Afryki, ostatecznie stał się samodzielną potęgą imperialną, dopóki nie została podbita i zniszczona przez Rzymian - którzy później ją odbudowali i zamienili w jedną ze swoich kolonii [źródła: Cartwright , Mark ].

Pomiędzy 1000 a 500 pne greckie państwa-miasta zaczęły również zakładać kolonie w południowych Włoszech, na Sycylii, w Turcji, Afryce Północnej, Hiszpanii oraz wzdłuż wybrzeży Adriatyku i Morza Czarnego - w zasadzie wszędzie tam, gdzie mogły znaleźć dobry port, żyzne ziemię i lokalną ludność, która zapewniała rynek zbytu dla greckich produktów, takich jak ceramika, wyroby metalowe i tekstylia. Ostatecznie Grecy pokonali miejscowych i stali się ich władcami, a placówki zamienili w miasta takie jak Syrakuzy na Sycylii. Więcej kolonistów przybyło, aby wydobywać zasoby naturalne, takie jak drewno i minerały, tak że do 500 pne kolonie miały 60 000 obywateli greckich żyjących w 500 koloniach - około 40% wszystkich Greków w starożytnym świecie [źródło: Cartwright ].

W przeciwieństwie do późniejszych europejskich imperiów kolonialnych Grecy nie próbowali wymazać kultur miejscowej ludności, którą zdominowali, ani traktować ich jako podrzędnych. Ale podzielili się swoimi filozoficznymi ideami, architekturą i technologią, dzięki czemu grecka cywilizacja rozprzestrzeniła się po całym starożytnym świecie.

Rzymianie też mieli kolonie, ale wykorzystywali je bardziej do ochrony granic swojego imperium i umocnienia kontroli nad podbitymi terytoriami. Kolonie często wypełnione były doświadczonymi żołnierzami, którym w nagrodę za służbę oddawano ziemię. Łacińskie słowo określające te osady brzmiało colonia, od którego pochodzi współczesne słowo colony [źródło: Smith ].

Pierwsza fala europejskiego kolonializmu

Hiszpańscy konkwistadorzy zniewolili Indian Azteków, aby zbudować miasto Meksyk na ruinach stolicy Azteków, Tenochtitlan. Ann Ronan Pictures / Print Collector / Getty Images

Wielki wiek europejskiego kolonializmu rozpoczął się około 1500 roku n.e., kiedy marynarze dotarli do obu Ameryk. Po tym, jak Hiszpanie włóczyli się po Karaibach i nie znaleźli tam bogactw, najechali i przejęli Meksyk od dominującego ludu Azteków w krwawej wojnie na początku XVI wieku, plądrując złoto i srebro imperium Azteków. Kilka dekad później obalili Inków w Peru i zagarnęli jeszcze więcej bogactw.

Ziemie te ostatecznie stały się częścią rozległego hiszpańskiego królestwa kolonialnego, które obejmowałoby cały świat, od Kuby po Filipiny w Azji Południowo-Wschodniej. Wysłali kolonistów przez wodę, aby założyli nowe osady, które wyrosły na miasta takie jak Veracruz i Lima.

Jednak pomimo tego, że imperium hiszpańskie nigdy nie było tak silne i dochodowe, jak powinno. Jednym z problemów było to, że Hiszpania nie wyprodukowała wystarczająco dużo towarów, aby zarobić na handlu. A ich próby wykorzystania podbitych ludzi jako źródła pracy nie powiodły się. Hiszpanie stworzyli system zwany encomienda , w którym tubylcy byli powierzani hiszpańskim opiekunom, dla których pracowali i dawali hołd. Ale Hiszpanie byli okrutnymi nadzorcami i rozprzestrzeniali choroby, które wymazały tubylców. Na Karaibach ludność tubylcza zmniejszyła się z 50 milionów w XVI wieku do około 4 milionów sto lat później [źródło: Nowell i in. ].

Portugalia, inna potęga morska, zdobyła Brazylię i założyła placówki w Indiach i Indiach Wschodnich. W XVII wieku kraje te miały wielu rywali. Francja, Wielka Brytania i Holandia również zaczęły rozszerzać swój zasięg na cały świat i ostatecznie walczyły ze sobą o dominację.

W połowie XVIII wieku ekonomia kolonializmu zaczęła się zmieniać. Pierwotnie Europejczycy postrzegali kolonie jako źródło potrzebnych im rzeczy, takich jak złoto, srebro i surowce. Wraz z rewolucją przemysłową i rozwojem towarów wytwarzanych maszynowo, mocarstwa kolonialne nadal potrzebowały rzeczy takich jak bawełna i żywność ze swoich kolonii. Ale jeszcze bardziej zainteresowało ich to, co mogliby sprzedać kolonistom. Władcy postrzegali kolonie jako rynki zbytu produktów wytwarzanych przez ich maszyny, które można im sprzedawać (często przy użyciu surowców z tych samych kolonii) po opłacalnej marży [źródło: Nowell i in. ]. Pod wieloma względami był to początek globalnej gospodarki, którą mamy dzisiaj [źródło: Aubet ].

Nie wszyscy w koloniach zgodzili się na taką eksploatację. W latach siedemdziesiątych XVIII wieku amerykańscy koloniści zbuntowali się i obalili panowanie brytyjskie, aby założyć własny naród, aby mogli handlować z kimkolwiek chcieli, wytwarzać własne towary i czerpać zyski z własnych zasobów naturalnych. Stany Zjednoczone stały się tak potężne i pewne siebie, że w 1823 roku prezydent James Monroe ostrzegł narody europejskie, że zachodnia półkula jest zamknięta dla dalszej kolonizacji [źródło: Gilder Lehrman ].

Mniej więcej w tym czasie kraje Ameryki Południowej również uwolniły się spod panowania hiszpańskiego i portugalskiego, dzięki liderom takim jak Simon Bolivar [źródło: Biography.com , Britannica ].

Druga fala europejskiego kolonializmu

Oddziały z Indii (wówczas pod panowaniem brytyjskim) wykonują pracę fizyczną podczas brytyjskiej okupacji Cypru na początku XX wieku. De Agostini / Biblioteca Ambrosiana / Getty Images

W XIX i na początku XX wieku imperia kolonialne rozrosły się jeszcze bardziej, a kraje europejskie zarobiły na nich ogromne fortuny.

Na przykład w kontrolowanych przez Brytyjczyków Indiach , gdzie około 20 000 żołnierzy i urzędników kolonialnych rządziło 300 milionową ludnością tubylczą, kraj ten stał się rynkiem zmonopolizowanym dla 20% brytyjskiego eksportu przemysłowego. Indie zapewniały również tanie dostawy bawełny i herbaty, którą Brytyjczycy zwykle pili. Nawet z pieniędzmi, które Brytyjczycy zainwestowali w takie rzeczy jak nawadnianie, koleje i zakładanie przemysłu węglowego, Wielka Brytania nadal zabierała około 1 procent bogactwa Indii każdego roku, a większość zwykłych Indian pozostawała zubożała [źródło: Brytyjskie Archiwa Narodowe ].

Jak więc stosunkowo niewielka grupa Brytyjczyków była w stanie kontrolować tak dużą populację Indian? W XVIII wieku Indie nie były jednym zjednoczonym krajem, a Brytyjczycy zawarli traktaty z książętami w wielu z tych poszczególnych stanów. Jak to ujęło w brytyjskim National Archives , „Brytyjczycy byli bardzo skuteczni w infiltracji tych stanów i stopniowym przejmowaniu kontroli. Często zostawiali miejscowych książąt odpowiedzialnych za różne części Indii. Ci lokalni książęta skutecznie utrzymywali brytyjskie panowanie i wiele zyskali od lojalności wobec Brytyjczyków ”.

Francja ustanowiła podobnie wyzyskującą dominację nad Wietnamem i innymi narodami w południowo-wschodniej Azji, którą nazwała Francuskimi Indochinami. W Wietnamie Francuzi przejęli ogromne połacie ziemi od drobnych rolników i uczynili z nich ogromne plantacje ryżu i kauczuku, które czasami były uprawiane przez robotników rekrutowanych na muszce. Francuzi czerpali również zyski z wietnamskiego węgla, cyny i cynku, z których większość sprzedawali na eksport. Ludność musiała płacić wysokie podatki władcom kolonialnym i mogła kupować od Francuzów tylko niektóre produkty, takie jak wino i sól, po zawyżonych cenach [źródło: Llewellyn i in .].

W Afryce europejskie potęgi kolonialne chciały przejąć kontrolę w epoce, która stała się znana jako „walka o Afrykę”. Na konferencji berlińskiej w latach 1884-85, która rzekomo została zwołana w celu wyeliminowania niewolnictwa w Afryce, 13 krajów europejskich w zasadzie podzieliło Afrykę między siebie. (W tej wymówce była pewna gorzka ironia, ponieważ Europejczycy niegdyś chętnie kupowali afrykańskich niewolników do pracy w swoich imperiach kolonialnych). Wyznaczając granice, nie zwracali uwagi na istniejące afrykańskie kultury czy grupy etniczne, tak, że ludzie z tego samego plemienia trafiali do różnych kolonii. W 1900 roku Europejczycy rządzili 90 procentami kontynentu afrykańskiego - w porównaniu z zaledwie 10 procentami w 1870 roku [źródło: David ].

Dekolonizacja i koniec imperiów

Członkowie Brytyjskiej Partii Obywatelskiej i Robotniczej Home Rule Party widziani tutaj w Port of Spain na Trynidadzie po strajku generalnym w 1946 r. Popierającym niepodległość od Wielkiej Brytanii. George Greenwell / Mirrorpix / Getty Images

Ale kolonializm również napotkał wiele sprzeciwów, które okazały się jego zgubą. Na przykład w Indiach niechęć do rządów brytyjskich zjednoczyła hinduskich biznesmenów i pracowników i utworzyli Indyjski Kongres Narodowy, organizację polityczną, która zaczęła walczyć o niepodległość. W obliczu coraz silniejszego oporu Brytyjczycy wypróbowali nowy system, w którym część władzy oddali ministrom indyjskim [źródło: Nowell i in. ].

Ale nacjonalistyczny przywódca Mahatma Gandhi naciskał jeszcze mocniej, dzieląc się więzieniem, by poprowadzić pokojowy opór przeciwko reżimowi kolonialnemu. W 1930 r. Poprowadził nawet zwolenników marszu do morza, gdzie zbierali wodę w słoikach i odparowywali ją, aby uzyskać sól bez płacenia podatku, wbrew prawu kolonialnemu [źródło: New York Times ].

Pod koniec II wojny światowej 750 milionów ludzi - prawie jedna trzecia światowej populacji - nadal mieszkało na terytorium rządzonym przez mocarstwa kolonialne [źródło: ONZ ]. Ale potem narody europejskie, osłabione wojną zarówno finansowo, jak i politycznie, zobaczyły, jak ich imperia kolonialne szybko się rozpadły. Krótko po zakończeniu wojny Indonezja ogłosiła niezależność od holenderskich rządów. Doszło do gwałtownego konfliktu, ale w 1949 roku Holendrzy formalnie uznali niepodległość Indonezji.

W 1947 roku Indie uzyskały niepodległość i podzieliły się na dwa narody, zdominowane przez Hindusów i głównie muzułmański Pakistan [źródło: History.com ]. Po kosztach związanych z II wojną światową i utratą Indii, Wielka Brytania stała się mniej zainteresowana i mniej zdolna do utrzymania swojego globalnego imperium. W latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych wiele byłych kolonii uzyskało niepodległość przy niewielkim oporze ze strony Anglii [źródło: National Archives UK ].

W 1954 roku Francuzi zostali pokonani militarnie w Wietnamie i opuścili kraj po traktacie, który podzielił kraj na połowy komunistyczne i kapitalistyczne. W ciągu następnej dekady Francja, Belgia i Portugalia utraciły kontrolę nad pozostałymi koloniami w Afryce.

W 1960 roku Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych przyjęło rezolucję, w której wezwano do zakończenia kolonializmu „we wszystkich jego przejawach”. Proklamował, że ludzie z każdego narodu mają prawo rządzić sobą, i poinstruował narody, które wciąż miały kolonie, aby podjęły „natychmiastowe kroki” w kierunku przekazania władzy swoim poddanym i przyznania im niepodległości [źródło: ONZ ].

Ale nie każdy kraj chce niepodległości.

Dziedzictwo kolonializmu

Chris Patten, ostatni brytyjski gubernator Hongkongu, spotyka się z mnichami buddyjskimi w świątyni Wong Tai Sin w Hongkongu na krótko przed oficjalnym przekazaniem terytorium Chinom w 1997 roku. Bill Rowntree / Mirrorpix / Getty Images

Kolonializm zawsze był koncepcją dla narodów trudną do usprawiedliwienia moralnego, ponieważ w zasadzie obejmuje przejęcie kontroli nad czyjąś ziemią i zasobami. Ten konflikt zaostrzył się w Europie w XIX wieku, kiedy społeczeństwa europejskie zaczęły przyjmować liberalne idee dotyczące wolności i autonomii, nawet gdy przejmowały i wyzyskiwały słabsze, mniej rozwinięte kraje w Afryce i gdzie indziej. Jednym ze sposobów, w jaki kraje zracjonalizowały tę agresję, było argumentowanie, że mieszkańcy tych miejsc nie byli jeszcze zdolni do samorządności, a rządy kolonialne pomogłyby im postępować w tym kierunku [źródło: Kohn i Reddy ].

Były też inne racjonalizacje. Jednym z nich było to, że ci koloniści przynieśli „oświecenie” do ciemnych miejsc - pokazując słabo rozwiniętym cywilizacjom lepsze metody rolnictwa, edukacji i technologii, na przykład. Albo nieśli chrześcijaństwo tubylcom.

Oczywiście motywy były mieszane. Wielu misjonarzy założyło potrzebne szkoły i szpitale. Czasami koloniści zaprzestali szkodliwych praktyk. Na przykład Hiszpanie zakazali składania ofiar z ludzi wśród Azteków. A niektórzy pisarze zwracają uwagę - jakby to była wymówka - że te skolonizowane kraje często miały już swoje własne formy niewolnictwa lub imperializmu. Albo że zderzenie cywilizacji było w końcu dobre dla ludzkości [źródło: Duke ].

Ale czy to było? Podczas gdy niektóre byłe kolonie stały się zamożnymi, demokratycznymi narodami, inne nadal walczą. Politolodzy twierdzą, że ponieważ kolonie żyły pod autorytarnymi rządami i miały rządy, które były głównie zainteresowane wydobywaniem zasobów naturalnych i jak największego bogactwa, stworzyli szablon, który był zbyt łatwy do naśladowania dla postkolonialnych dyktatur [źródło: Acemoglu i in. .]. W Afryce granice wyznaczone przez mocarstwa kolonialne, które nie odzwierciedlają etnicznego i kulturowego dziedzictwa Afrykanów, doprowadziły do ​​rozłamu i konfliktów politycznych [źródło: Fisher ].

Według ONZ na świecie pozostało jeszcze 17 „terytoriów nieautonomicznych” - zasadniczo kolonii - obejmujących mniej niż 2 miliony ludzi. Obejmują one od Kajmanów i Bermudów na Karaibach, które pozostają pod panowaniem brytyjskim, po Polinezję Francuską.

Większość z tych pozostałych kolonii niekoniecznie chce niepodległości. W referendum w 1995 r. Na Bermudach 73 procent ludności głosowało przeciwko niepodległości; w 2017 r. były premier uznał, że sprawa powinna zostać ponownie rozpatrzona [źródło: Lagan ]. W 2011 roku, rok przed 50. rocznicą niepodległości Jamajki od Wielkiej Brytanii, sondaż wykazał, że 60 procent Jamajczyków uważa, że ​​kraj ten byłby w lepszej sytuacji, gdyby nadal znajdował się pod panowaniem brytyjskim [źródło : Daily Gleaner ]. Słaba gospodarka i wysoka przestępczość sprawiły, że wielu uwierzyło (słusznie lub nie), że te bolączki nie zdarzyłyby się, gdyby Wielka Brytania była u władzy - być może zważywszy na fakt, że Bermudy pozostały kolonią i są w znacznie lepszej kondycji finansowej.

Badanie YouGov z 2014 roku wykazało, że 59 procent brytyjskiej opinii publicznej postrzegało dawne imperium swojego narodu jako coś, z czego można być dumnym, podczas gdy tylko 19 procent wstydzi się wykorzystywania ludzi z innych krajów. Ale mimo to tylko 34 procent stwierdziło, że życzyłoby sobie, aby Wielka Brytania nadal miała imperium [źródło: Dahlgreen ]. To kolejny znak, że era kolonializmu dobiegła końca.

Wiele Więcej informacji

Uwaga autora: Jak działa kolonializm

Pamiętam, jak jako dziecko w latach sześćdziesiątych XX wieku, kiedy wojna w Wietnamie zaczęła się nasilać, poszedłem do miejscowej biblioteki i znalazłem przestarzałą książkę o geografii, która wciąż przedstawiała miejsce zwane Francuskimi Indochinami. Myślę, że wtedy po raz pierwszy zacząłem zdawać sobie sprawę, jak kolonializm pomógł ukształtować świat, w którym żyjemy, i do jakiego stopnia pozostawił po sobie straszne problemy, które jeszcze nie zostały rozwiązane. Niestety, pół wieku później nadal mamy do czynienia z wieloma takimi samymi problemami.

Powiązane artykuły

  • W 1680 roku ludy Pueblo zbuntowały się przeciwko hiszpańskim kolonistom ... i wygrały
  • Czy koloniści byli odurzeni podczas procesu o czary w Salem?
  • Jak 168 konkwistadorów obaliło imperium Inków?
  • 10 najdłużej żyjących imperiów w historii
  • Jak Kompania Wschodnioindyjska zmieniła świat?

Więcej świetnych linków

  • Centrum studiów nad kolonializmem, imperium i prawem międzynarodowym
  • Colonialism: Key Concepts autorstwa Pardee School of Global Studies na Uniwersytecie Bostońskim
  • Warsztat kolonializmu i imperializmu, Wydział Historyczny Uniwersytetu Princeton

Źródła

  • Acemoglu, Daron i in. „Rządy pośrednie i słabość państwa w Afryce: Sierra Leone w perspektywie porównawczej”. Harvard. Edu. Kwiecień 2014. (5 listopada 2017) http://bit.ly/2j6iO45
  • AFP-JIJI. „Jedna z zaledwie 17 pozostałych kolonii na świecie, debaty na Guam kończą się rządami Stanów Zjednoczonych”. Japan Times. 16 lipca 2017 r. (4 listopada 2017 r.) Http://bit.ly/2j3Hb1Z
  • Agbokpor Garibaldi Jos Mensah. „Kolonializm: dawniej i teraz”. Psu.edu. 9 października 2014 r. (4 listopada 2017 r.) Http://bit.ly/2AjDLfZ
  • Aubet, Maria Eugenia. „Handel i kolonizacja na starożytnym Bliskim Wschodzie”. Cambridge University Press. 2013. (5 listopada 2017) http://bit.ly/2AksoV7
  • Rząd Australii. „Europejskie odkrycie i kolonizacja Australii”. Australia.gov.au. Marsz. 31, 2015. (4 listopada 2017) http://bit.ly/2Akv6tG
  • Biography.com. "Simon bolivar." Biography.com. (5 listopada 2017) http://bit.ly/2j1eSkO
  • Britannica.com. "Brazylia." Britannica.com. (5 listopada 2017) http://bit.ly/2j3315Q
  • Cartwright, Mark. „Grecka kolonizacja”. Encyklopedia historii starożytnej. 28 października 2014 r. (4 listopada 2017 r.) Http://bit.ly/2AjWRma
  • Cartwright, Mark. „Kolonizacja fenicka”. Encyklopedia historii starożytnej. 14 kwietnia 2016 r. (4 listopada 2017 r.) Http://bit.ly/2AlCTaL
  • Dahlgreen, Will. „Imperium Brytyjskie to„ coś, z czego można być dumnym ”. Yougov.uk. 26 lipca 2014 r. (4 listopada 2017 r.) Http://bit.ly/2Akuu7i
  • Dawid, Saul. „Niewolnictwo i walka o Afrykę”. Bbc.co.uk. 17 lutego 2011 (4 listopada 2017). http://bbc.in/2AjZQuG
  • Diab, Khaled. „Kolonialny duch Konga”. Opiekun. 21 kwietnia 2010 r. (4 listopada 2017 r.) Http://bit.ly/2AiwZH8
  • Historia cyfrowa. „Przegląd epoki kolonialnej”. Digitalhistory.uh.edu. (4 listopada 2017) http://bit.ly/2AiCrtA
  • Ferro, Marc. „Kolonizacja: historia globalna”. Routledge. 2005. (4 listopada 2017) http://bit.ly/2zZbhYq
  • Fisher, Max. „Podział kontynentu: afrykański problem separatystów”. Atlantycki. 10 września 2012 r. (5 listopada 2017) http://theatln.tc/2j2X6O8
  • Fisher, Max. „Czy brytyjski kolonializm był dobry czy zły dla Indii?” Atlantycki. 17 listopada 2010. (4 listopada 2017) http://theatln.tc/2AkwMTN
  • Gilder Lehrman Institute of American History. „Doktryna Monroe”. Gilderlehrman.org. (5 listopada 2017) http://bit.ly/2AjR5Rk
  • Harry, Osaki Peebe. „Kolonializm w Afryce wciąż żyje i ma się dobrze”. Opiekun. 1 sierpnia 2017 r. (4 listopada 2017 r.) Http://bit.ly/2AkzPeP
  • History.com. „1947: Indie i Pakistan zdobywają niepodległość”. History.com. (5 listopada 2017) http://bit.ly/2j1nc4b
  • Kohn, Margaret i Reddy, Kavita. "Kolonializm." Encyklopedia filozofii Stanforda. Edycja jesień 2017. (4 listopada 2017) http://stanford.io/2j0y824
  • Kloss, Fabian. „Dekolonizacja i rewolucja”. Historia europejska online. 25 lipca 2014 r. (4 listopada 2017 r.) Http://bit.ly/2Am2K2a
  • Kroll-Zeldin, Oren. "Kolonializm." Oxford Bibliographies.
  • Lange, Karen. „Ostatnie kolonie”. Nationalgeographic.com. 26 czerwca 2008 r. (4 listopada 2017 r.) Http://bit.ly/2AkyswM
  • Larimer, Brook. „Czy Chiny są nową potęgą kolonialną świata?” New York Times. 2 maja 2017 r. (4 listopada 2017 r.) Http://nyti.ms/2AjVST0
  • LeFevre, Tate A. „Settler Colonialism”. Oxford Bibliographies. 29 maja 2015 r. (4 listopada 2017 r.) Http://bit.ly/2Akgeez
  • Llewellyn, Jennifer, et al. „Francuski kolonializm w Wietnamie”. Historia alfa. 2016. (5 listopada 2017) http://bit.ly/2AjmWlj
  • Archiwa Narodowe (Wielka Brytania). „Życie w Imperium Brytyjskim: Indie”. Nationalarchives.gov.uk. (5 listopada 2017) http://bit.ly/2AjXRXg
  • Nowell, Charles E .; Webster, Richard A .; Magadoff, Harry. „Zachodni kolonializm”. Britannica.com. 18 sierpnia 2017 r. (4 listopada 2017 r.) Http://bit.ly/2Aix6Cy
  • Mark, Joshua J. „Kartagina”. Encyklopedia historii starożytnej. 28 kwietnia 2011 r. (5 listopada 2017 r.) Http://bit.ly/2Al3mFk
  • Mick, Christoph. „Kolonializm na polskich Kresach Wschodnich 1919-1939.” Z książki „Cień kolonializmu o współczesnej przeszłości Europy”. Skoczek. 2014. (4 listopada 2017) http://bit.ly/2Aj6DoF
  • Middleton, John i Miller, Joseph C. „Kolonializm i imperializm”. Nowa encyklopedia Afryki. Synowie Charlesa Scribnera. 2008. (4 listopada 2017) http://bit.ly/2Am4uIK
  • Muedini, Fait. „Kolonializm kontra imperializm”. International Relations.org. 21 listopada 2016 r. (4 listopada 2017 r.) Http://bit.ly/2AjF52r
  • New York Times. „Mohandas K. Gandhi: indyjski przywódca w kraju i za granicą”. New York Times. 31 stycznia 1948 r. (4 listopada 2017 r.) Http://www.nytimes.com/learning/general/onthisday/bday/1002.html
  • Nougayrede, Natalie. „Ataki we Francji pokazują, że jej kolonialna przeszłość trwa”. Opiekun. 22 lipca 2016 r. (4 listopada 2017 r.) Http://bit.ly/2Ai3p4J
  • Oxford English Living Dictionaries. "Kolonializm." Oxforddictionaries.com. (4 listopada 2017) http://bit.ly/2AkyJj2
  • Page, Melvin E. „Colonialism: An International Social, Cultural and Political Encyclopedia, Volume 1”. ABC-CLIO. 2003. (4 listopada 2017) http://bit.ly/2Ak1Z9P
  • Quintero, John. „Pozostały kolonializm w XXI wieku”. Uniwersytet Narodów Zjednoczonych. 29 maja 2015 r. (4 listopada 2017 r.) Http://bit.ly/2AjdjmJ
  • Jazda, Alan. „Belgia konfrontuje się ze swym Jądrem Ciemności; Niesmaczne zachowanie kolonialne w Kongu zostanie rozwiązane przez nowe badanie”. New York Times. 21 września 2002 r. (4 listopada 2017) http://nyti.ms/2AlpIqj
  • Robinson, Nathan J. „Szybkie przypomnienie, dlaczego kolonializm był zły”. Sprawy bieżące. 14 września 2017 r. (4 listopada 2017 r.) Http://bit.ly/2AktBeX
  • Smith, William. „Słownik starożytności greckich i rzymskich”. Johna Murraya. 1875. (5 listopada 2017) http://bit.ly/2AlRiUb
  • Stuchtey, Benedikt. „Kolonializm i imperializm, 1450–1950”. Historia europejska online. 24 stycznia 2011 r. (4 listopada 2017 r.) Http://bit.ly/2AkDg52
  • Organizacja Narodów Zjednoczonych. „Deklaracja w sprawie przyznania niepodległości krajom i narodom kolonialnym”. Un.org. Grudzień 1960. (4 listopada 2017) http://www.un.org/en/decolonization/declaration.shtml
  • Organizacja Narodów Zjednoczonych. „Organizacja Narodów Zjednoczonych i dekolonizacja: historia”. Un.org. (4 listopada 2017 r.) Http://www.un.org/en/decolonization/history.shtml
  • Organizacja Narodów Zjednoczonych. „Organizacja Narodów Zjednoczonych i dekolonizacja: terytoria nieautonomiczne”. Un.org. (4 listopada 2017) http://bit.ly/2j1IPkG